VALİLİK GENELGESİ
2016/2
 
İlgi a) 4342 Sayılı Mera Kanunu
          b) 5442 İl İdaresi Kanunu
          c) 5996 Sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu
          d) İçişleri Bakanlığı 29/04/2003 tarih ve B.050.İLİ.006.0001-420.210-552/2117 Sayılı Genelgesi
          e) Diyarbakır İl Mera Komisyonun 11/02/2016 tarih ve 3nolu Kararı
        Diyarbakır İlinde 4342 Sayılı Mera Kanunu, Mera Yönetmeliği ve 2014/1 Nolu Mera, Yaylak ve Kışlakların Kiralanması Teknik Talimatı hükümleri uyarınca mera, yaylak, kışlak ve otlakların her türlü kiralama işlemleri ve otlatma planlarının uygulanması İl Mera Komisyonunca yürütülmektedir.
 
        Bu doğrultuda; İlimizdeki mera, yaylak, kışlak ve otlaklardan yararlanan ve geçiş yapan göçerler 2016 Yılı Otlatma Mevsiminde aşağıdaki esaslar çerçevesinde hareket edeceklerdir.
 
 
        İhtiyaç fazlası olduğu tespit edilen mera ve yaylakların kiralama işlemleri Mera Kanunu 12. ve 22. Maddeleri, Mera Yönetmeliğinin 7. ve 13. Maddeleri ile 2014/1 Nolu Teknik Talimatın 8. 9. ve 11. Maddelerine göre Mera Komisyonu tarafından yapılacak ve aşağıda belirtilen esaslar çerçevesinde sürü sahiplerinin ve göçerlerin istifadesine sunulacaktır.
 
        Mera Komisyonlarınca tahsis kararı alınmayan yerlerde; daha önce Toprak Komisyonlarınca alınan tahsis kararlarında adı geçen ve mera, yaylak olarak kadimden beri kullandığına dair belgeyi ibraz edenler ile mera ve yaylağın bulunduğu mahalle veya belediye sınırları içerisinde ikamet edenler hariç, herkes kiralama yapmak zorundadır.
 
        Diyarbakır İli sınırları içerisinde herhangi bir mera veya yaylakta hayvan otlatma maksadı ile hareket eden sürü sahiplerinden gidecekleri mera veya yaylağı Mera Komisyonundan kiraladıklarına dair belge istenecek, belgesi olmayanlar hakkında gerekli yasal işlemler yapılacaktır. Mera ve yaylaklarda belirtilen otlatma mevsimi dışında süreyi aşarak otlatma yapanlar hakkında kira sözleşmesindeki hükümler uygulanacaktır.
 
İlimiz genelinde kışlakların kullanma mevsimi 15 Kasım 2016 tarihinde başlayıp 15 Nisan 2017 tarihinde sona erecektir. Otlatma başlangıç ve bitiş tarihlerini yıl içerisindeki mevsim koşullarına göre 1 ayı geçmemek şartı ile ileri veya geriye bir tarihe almak Mera Komisyonunun görevleri arasındadır.
 
   İlimizde mevcut meralarda otlatma tarihleri Merkez (Kayapınar, Yenişehir, Bağlar ve Sur), Çınar, Bismil, Ergani, Çermik, Eğil, Kocaköy ve Silvan İlçelerimiz için 25 Mart 2016 tarihinde başlayıp 15 Eylül 2016 tarihinde sona erecektir. Kulp, Lice, Dicle, Hazro, Çüngüş, Hani İlçelerimiz içinde 10 Nisan 2016 tarihinde başlayıp 10 Eylül 2016 tarihinde sona erecektir. Bu tarihten önce mera ve yaylaklara çıkılmayacak, bu tarihten sonra mera ve yaylakta kalınmayacaktır. Otlatma Mevsiminde mera ve yaylaklara otlatma kapasitesinin üzerinde hayvan sokulmayacaktır.
 
        İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü tarafından mera ıslah ve amenajman projeleri yürütülen yerleşim birimlerinde projeler kapsamında hazırlanan otlatma planlarına göre otlatma yapılacaktır. Mera Kanununun 27. Maddesinde öngörüldüğü şekilde Otlatma Planlarının uygulandığı mera yaylak ve kışlaklarda karara uymayan veya yükümlülüklerini yerine getirmeyenlerin yararlanma hakları en az 7 gün, en çok 30 gün süre ile geçici olarak, aynı fiilin tekrarı halinde ise yararlanma hakkı bir otlatma dönemi için iptal edilecektir.
 
        İlimizdeki Mera, Yaylak, Kışlak ve Otlaklardan Geçiş Yapan Hayvan Sahipleri İle İlgili Uyulması Gereken Usul ve Esaslar;
 
1- İlimiz dâhilinde ve İlimiz dışından hayvancılık faaliyetinde bulunan üreticilerden, İlimiz dâhilindeki yaylaklara kış mevsiminde otlatma amacıyla gidecekler için yaya veya motorlu araçlarla yolculuk yapılmasına müsaade edilecektir. Göçer hayvan hareketlerinin yaya olarak yapılması durumunda bulunduğu güzergâhtan en seri şekilde 10 km yürüyüş sonrasında 1 gece konaklayarak geçiş yapabileceklerdir.
 
2- İlimizdeki mera-yaylakları kiralamak isteyen hayvan sahipleri otlatma mevsimi başlamadan altmış gün önce, otlatmak istedikleri yeri, getirecekleri hayvan sayısını ve cinsini belirten dilekçe ile İlimize gelecek aile bireyleri ve çobanları için daimi tebligat ve ikametgâh adresini ihtiva eden (ikamet ettikleri muhtarlıkça onaylanacak) belgeleri temin ederek, Kaymakamlık makamı vasıtasıyla veya doğrudan İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğüne müracaat edeceklerdir.
 
3- Otlatma izni verilen hayvan sahiplerine İl Mera Komisyonu tarafından “Otlatma İzin Belgesi” verilecek ve bu belgeleri otlatma mevsimi boyunca yanlarında taşımaları gerektiği tebliğ edilecektir.
 
4- Hayvan sahipleri otlatma izni aldıkları mera veya yaylağa İl Mera Komisyonu’nun izin belgesinde belirtilen cins ve miktardan farklı nitelikte ve sayıda hayvan getirmeyecekler, Komisyonca belirlenen otlatma planlarına uyacaklardır. Otlatma izni aldıkları yeri başkalarına kiraya veremeyeceklerdir.
        Ayrıca, zamanında kiralanmayan ihtiyaç fazlası mera ve yaylaklar, otlatma mevsimi içerisinde talepler değerlendirilerek kiraya verilebilecektir.
 
5-Kiralama işlemleri, yaylak da otlatmanın başlama ve bitim zamanı doğrultusunda 4342 Sayılı Mera Kanunu ve Mera Yönetmeliğinde belirtilen esaslar çerçevesinde İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğünce yapılacaktır.
 
        2016 Yılı kiralama sözleşmesine aykırı herhangi bir durum tespit edildiğinde; sözleşme tek taraflı iptal edilerek, tahsil edilen kira bedeli ile kati teminatı Mera Gelirleri Hesabına irat kaydedilecektir. Ayrıca, verilmiş zararlar tahsil edilecek ve meranın bulunduğu yerin mülki amirlerince en geç 15 gün içinde gerekli tahliye işlemi yaptırılarak, İl Mera Komisyonuna teslim edilecektir.
 
6- İlimizdeki mera ve yaylaklarda kiralama işlemi yapmadan, izinsiz hayvan otlattıkları tespit edilenlere, 2015 yılında kiralamaya, otlatmaya kapalı yerlerde ve otlatma haklarından fazla hayvan otlattıkları tespit edilen şahıslara 4342 Sayılı Mera Kanunu’nun 27. Maddesi hükümleri uygulanacak ve otlatma izni feshedilebilecektir. Otlatılan alanlara zarar verilmiş ise bu zarar sürü sahiplerinden 4342 Sayılı Mera Kanunu’nun 26. Maddesi hükümleri gereği işlem yapılacak, otlatma ücretinin 3 katı ve peşin olarak tahsil edilecek ve mahalle sandığında açılan mera hesabına gelir kaydedilecektir.
 
7- Mera ve yaylaklar hiçbir şekilde mahalle muhtarları, belediye başkanları ve diğer şahıslar tarafından hiç  bir şekilde kiraya verilmeyecek, bu tutum ve davranışlarda bulunan muhtar ve belediye başkanları hakkında 4342 Sayılı Mera Kanunu’nun 19. ve 27. Maddeleri hükümleri uygulanacaktır.
 
8- Hayvan sahipleri, ilçe içi sığır cinsi hayvan nakillerinde; hayvanlarına ait pasaportları beraberinde bulundurmak zorundadır. Koyun–Keçi türü hayvanların ilçe içi nakillerinde ise hayvan sahibi tarafından doldurulan nakil belgesi düzenlenmelidir.
 
        İller arası sığır cinsi hayvan nakillerinde; hayvana ait pasaportun yanı sıra İlçe Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüklerince düzenlenen Yurtiçi Hayvan Sevklerine Mahsus Veteriner Sağlık Raporunu, İl ve ilçeler arası koyun keçi türü hayvan nakillerinde ise; nakil belgesi ve İlçe Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüklerince düzenlenen Veteriner Sağlık Raporu bulundurulması zorunludur. Belgeleri olmayan veya eksik olanlar hakkında 5996 Sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu gereği yasal işlem yapılacaktır.
 
9- Hayvan sahiplerinin mera ve yaylaklara giriş yapabilecekleri yollar ve güzergâhlar üzerinde bulunan yerlerde “Göçer Kontrol Noktaları” tesis edilecek ve bu noktalarda Mera ve yaylaklara girişine müsaade edilen göçerlere ait hayvan sayıları ve götürecekleri yerlere ilişkin belgeler ( İl içi Sığır Nakli için: Pasaport, İller arası Sığır Nakli için: Pasaport ve Veteriner Sağlık Raporu, İl içi Koyun-Keçi Nakli esnasında: Nakil belgesi, İller arası Koyun-Keçi Nakillerinde: Nakil Belgesi ve Veteriner Sağlık Raporu) ile hayvanların kulaklarında küpelerin varlığı tespit edilmeli ve kiralama yapan göçerlere İl Mera Komisyonları tarafından verilen “Otlatma İzin Belgesi” kontrol edilerek kayıt altına alınacaktır.
 
        İlimiz Göçer Hayvan Hareketleri Genel Anlamda;
 
        Kışlağa gidilecek güzergâhlardaki karayollarında küçükbaş ve büyükbaş hayvanlar motorlu vasıtalarla nakledileceklerdir. Yaya olarak karayolları güzergâhları kullanılmayacaktır.
 
10- Göçer Kontrol Noktalarındaki görevin bitimini müteakip hayvan sahiplerinin Mera ve yaylaklara giriş yapabilecekleri yollar ve güzergâhlar üzerinde, ayrıca mera ve yaylaklarda gerekli kontrollere devam edilecek, nakledilen veya otlatılan hayvanlara ilişkin aşağıdaki yazılı belgelerin olup olmadığı kontrol edilecektir. Yasal mevzuata aykırı olarak hayvan nakleden veya izinsiz otlatma yapanlar hakkında 5996 Sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu ile 4342 Sayılı Mera Kanunu hükümlerine göre işlem yapılacaktır.
 
        Kontrol Edilecek Belgeler;
 
  a) Hayvan sevklerinde sığır cinsi hayvanlar için ilçe içinde pasaport, il dışı hareketlerde yurtiçi hayvan sevklerine mahsus veteriner sağlık raporu ve pasaport, koyun keçi türü hayvanların ilçe içi sevkinde nakil belgesi, il dışı hareketlerinde yurtiçi hayvan sevklerine mahsus veteriner sağlık raporu ve nakil belgesi.
 
  b) Otlatma İzin Belgesi ( Bu belge Diyarbakır İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğünce, mera ve yaylakları otlatmak amacıyla kiralayan kişiye verilir. Otlatma Mevsimi boyunca otlatma yapan kişilerin yanında bulundurulur.)
Belgeleri eksik olanlar ile kira sözleşmesine uygun olmayan sayı ve nitelikte hayvan getirenlerin bölgeye girişlerine müsaade edilmeyecek, girenler hakkında yasal işlemler yapılacaktır.
 
11- Otlatma Mevsimi boyunca İl Jandarma Komutanlığı tarafından çeşitli devriyeler görevlendirilerek, vatandaşların can ve mal güvenliği sağlanacak, ayrıca bu yazıda belirtilen hususların yerine getirilip, getirilmediği kontrol edilecektir.
 
12- Sütten üretilen mamullerin hijyenik tedbir alınmadan, kaynatılmadan, çiğ sütten ve sıhhi olmayan mayalarla imal edilmesinin önlenmesi için İl/İlçe Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlükleri tarafından gerekli tedbirler alınacaktır.
 
        Yaylak ve kışlaklarda hayvan kesimlerinin bireysel ihtiyaçlar dışında yapılmaması, ticari amaçlı kesimlerin ruhsatlı mezbahalarda yapılması konusunda gerekli bilgilendirmeler İl ve İlçe Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlükleri tarafından yapılacaktır.
 
13- Belediye Başkanları ve Muhtarlar mera ve yaylakların ve sınır işaretlerinin korunmasından ve tahsis amacına göre en iyi şekilde kullanılmasının sağlanmasından sorumludur. Ayrıca, Belediye Başkanları ve Muhtarlar öngörülen hususların yerine getirilmesinde kamu görevlilerine yardımcı olmakla görevli ve sorumludurlar.
 
14- Belediye Başkanları ve Muhtarlar mera ve yaylaklara tecavüz olduğu takdirde durumu derhal Bakanlık İl/İlçe Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğüne, İl/İlçe Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü de Kaymakamlık veya Valilik Makamına bildirmekle yükümlüdürler. Bu Makamlarca 3091 Sayılı Taşınmaz Mal Zilyetliğine Yapılan Tecavüzlerin Önlenmesi Hakkında Kanun hükümlerine göre gerekli işlemler yapılacaktır.
 
15- Mera ve yaylaklar üzerine kalıcı yapı yapılması yasak olup, kiracılar için de aynı hüküm geçerlidir. Mera ve yaylaklardan faydalanacak şahıslar, kiraladıkları mera ve yaylakları sürerek ve izinsiz inşaat ve yol yaparak tahrip etmeyecekler, yaylaklarda inşa edilecek her türlü yapılar 442 Sayılı Köy Kanunu, 4342 Sayılı Mera Kanunu, 3194 Sayılı İmar Kanunu’nun 2. maddesi ve 02/11/1985 tarihli Yönetmelik hükümleri ile Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu ve Turizmi Teşvik Kanunu hükümlerine tabi olacak, aykırı davrananlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.
 
16- Hayvan nakilleri sırasında, ekili- dikili ağaçlar, tarımda kullanılan alanlar, su arkları set ve bentler, hendek, çit ve duvar, tarla ve bahçe yolları gibi alan ve yapılar korunacaktır. Bu yerlerde yapılacak tecavüz ve verilecek zarar ve ziyan 4081 sayılı Çiftçi Mallarının Korunması Hakkında Kanun uyarınca sebebiyet verenlerden tahsil edilecektir.
 
        Yukarıda açıklanan emirlere uymayanlar hakkında diğer Kanunlardaki hükümler saklı kalmak kaydıyla 5442 Sayılı İl İdaresi Kanunu, 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu, 5326 Sayılı Kabahatler Kanunu hükümleri gereğince yasal işlem yapılacaktır. Ayrıca, görevini ihmal eden veya kötüye kullanan muhtarlar, belediye başkanları ve diğer kamu görevlileri hakkında 4483 Sayılı Kanuna göre Valilik veya Kaymakamlıklarca gerekli işlemler yapılacaktır.
 
 
        Bu “Valilik Genelgesi”; görev sorumluluk alanları itibariyle Kaymakamlıklar Belediyeler ve Mahalle Muhtarlıkları ile Jandarma Teşkilatı tarafından mahallen ilan ettirilerek vatandaşlarımıza duyurulacaktır.
 
 
        Bu emrin uygulamasının temin ve takibi, Kaymakamlıklar, İl Jandarma Komutanlığı, İl/İlçe Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü, Orman İşletme Müdürlüğü, Orman İşletme Şeflikleri, Belediye Başkanlıkları, Mahalle Muhtarlıkları ve ilgili diğer resmi kurumlar tarafından ifa edilecektir.