VALİLİK GENEL EMRİ
(2016/1)
 
Dayanak :  a) 4342 sayılı Mera Kanunu, Mera Yönetmeliği,
                  b) 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu    
                  c) 1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanunu,
                  d) 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu,
                  e) 3091 sayılı Taşınmaz Mal Zilyetliğine Yapılan Tecavüzlerin Önlenmesi Kanunu,
                  f) 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı Gıda ve Yem Kanunu,
             g) İçişleri Bakanlığı İller İdaresi Genel Müdürlüğünün 15.01.2010 tarih ve B.05.0.İLİ.0.01.01.00.161.01.552/294 sayılı yazısı (2010/5 sayılı Genelge)
  h) İçişleri Bakanlığı İller İdaresi Genel Müdürlüğünün 06.04.2001 tarih ve 2142 sayılı Genelgesi        
       ı) 442 sayılı Köy Kanunu;
                  j) 2014/1 Nolu Mera Yaylak ve Kışlakların Kiralanması Teknik Talimatı
                  k) Diyarbakır İl Mera Komisyonun 11/02/2016 tarih ve 3 sayılı Kararı
 
 
4342 Sayılı Mera Kanunu ve 31.07.1998 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Mera Yönetmeliği Hükümleri uyarınca ihtiyaç fazlası Mera ve Kışlakların her türlü kiralama işlemleri İl Mera Komisyonlarınca yürütülmektedir. Bu kanun hükümleri çerçevesinde İlimizde Mera Komisyonu kurulmuş olup çalışmalarını sürdürmektedir. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, Mülga Tarımsal Üretim ve Geliştirme Genel Müdürlüğünün 30.03.2000 tarih ve 1304 sayılı yazılarında; talep edilmesi halinde İlimizde uygulanan güvenlik önlemlerine uyulmak kaydıyla yasaklanan alanlar hariç Meraların Göçerlere kiralanabileceği ve sürü sahiplerinin Meralardan faydalanabileceği belirtilmiştir. Bu doğrultuda; İlimizdeki “İhtiyaç fazlası Mera ve Kışlaklar” aşağıdaki esaslar çerçevesinde 2016 yılı otlatma mevsiminde Mera Yönetmeliğinin 7. ve 13. maddeleri hükümlerine göre sürü sahiplerinin istifadelerine sunulabilecektir.
 
4342 Sayılı Mera Kanunu ve Mera Yönetmeliği Hükümleri çerçevesinde ihtiyaç fazlası mera, yaylak ve otlakların her türlü kiralama işlemlerinin İl Mera Komisyonu tarafından yürütüleceği hükmü getirilmiştir.
 
1-İlimiz genelinde kışlakların kullanma mevsimi 15 Kasım 2016 tarihinde başlayıp 15 Nisan 2017 tarihinde sona erecektir. Otlatma başlangıç ve bitiş tarihlerini yıl içerisindeki mevsim koşullarına göre 1 ayı geçmemek şartı ile ileri veya geriye bir tarihe almak Mera Komisyonunun görevleri arasındadır.
 
 
2-İlimizde mevcut meralarda otlatma tarihleri Merkez (Kayapınar, Yenişehir, Bağlar ve Sur), Çınar, Bismil, Ergani, Çermik, Eğil, Kocaköy ve Silvan İlçelerimiz için 25 Mart 2016 tarihinde başlayıp 15 Eylül 2016 tarihinde sona erecektir. Kulp, Lice, Dicle, Hazro, Çüngüş, Hani İlçelerimiz içinde 10 Nisan 2016 tarihinde başlayıp 10 Eylül 2016 tarihinde sona erecektir.
 
3-İlimiz Silvan, Kulp, Hani, Lice ve Dicle İlçeleri mülki sınırlarında bulunan mera, yaylak ve kışlaklar vatandaşlarımızın can ve mal güvenlikleri açısından sakıncalı olması nedeniyle göçerlere kiralanmayacaktır. Bu bölgelerdeki mera ve yaylalardan o mahallelerde hali hazırda ikamet eden ve hayvancılıkla uğraşan vatandaşların istifadesine sunulacaktır. Mera ve yaylak olarak belirlenmeyen veya sadece mahalle halkının kullanımında olan mahalle merası ve otlaklar haricinde kalan bölgelerde göçer ve diğer hayvancılık faaliyelerine müsaade edilmeyecektir. Aksine hareket edenler hakkında Kolluk/Askeri birlikler tarafından engellenecek ve haklarında kanuni işlem yapılacaktır.
 
İl Jandarma Komutanlığı’nın 02.02.2016 tarih ve 8430-8122-16 sayılı yazısında, Terör tehdidi bulunan ilçelerin güvenlik riski bulunmasından dolayı hayvan otlatan şahısların geceleyin arazide kalmalarının sakıncalı olacağı değerlendirilmektedir.
 
4- Kiralamalar 4342 sayılı Mera Kanunu ve 31.07.1998 tarih ve 23419 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Mera Yönetmeliğinin 13.maddesi ile 2886 saylı Devlet İhale Kanununun 51/g maddesine göre pazarlık usulü ile kiralanacaktır.
Mera Yönetmeliğinin 13.maddesi önceliğinden yararlanacak olan çiftçilerden şu belgeler istenecektir.
 
a- Damızlık Koyun-Keçi Yetiştiricileri Birliği veya Damızlık Sığır Yetiştiricileri Birliği üyesi olmak,
 
b- Hayvancılık veri tabanına kayıtlı olmak ve Mera-Yaylanın Otlatma Kapasitesinin en az yarısı kadar hayvan kaydını gösteren belge sunmak (TÜRK-VET Kaydı),
 
c-İsteklilerin 13.madde önceliğinden yararlanmaları için mera ve yaylanın bulunduğu ilçe ve köylerinin nüfus kaydına sahip olması  veya  Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sisteminde mera ve yaylanın bulunduğu ilçe ve köylerinde en az bir yıl önce  ikamet ettiğini belgelendirmesi gerekmektedir.  (Bu durum vukuatlı nufüs kayıt örneğinde açıkça yazılmalıdır.)
 
ç-Geçici Teminat Makbuzu,
 
d-Ortak girişim olması durumunda en fazla iki ortakla ihaleye girilir. Her bir ortak istenen şartları taşıdığına dair tüm belgeleri ihale  dosyasına ekleyecektir .Ortaklık durum belgesi pilot ve özel ortak tarafından doldurulup imzalanacaktır.
 
e-Mera ve yaylalara tecavüz ve haksız otlatma yapmayacağına dair noter onaylı taahhütname,
 
İlgili mera ve yaylakların bulunduğu ilçe ve köylerinde bulunan çiftçilerimize öncelik verilecektir. Yukarıda önceliği belirlenen ve tüm belgeleri tam olan istekliler arasında ihale yapılacaktır. İlgili mera ve yaylakların bulunduğu ilçe ve köylerde bulunan çiftçilerimizden gerekli şartlarını taşıyan istekli tek kişi olması durumunda bile ihaleye diğer ilçelerdeki çiftçiler ile il dışındaki göçerlerden teklif alınmayacaktır. İhale tek istekli ile pazarlıkla sonuçlandırılacaktır.
 
 Diyarbakır ilindeki göçerlerden talep olmadığı takdirde ihaleye il dışındaki tüm göçerler teklif verebileceklerdir. Bu durumda olan göçerler istenen evraklardan (c) bendindeki belge hariç diğer belgeler ile ihaleye katılacaklardır.
 
 
5-Kira Sözleşmesi düzenlenen şahıslara İl Mera Komisyonu tarafından “Kira Sözleşmesi” verilecek ve bu belgeleri yanlarında bulundurmaları kendilerine tebliğ edilecektir. Kira sözleşmelerini ibraz etmeyenlerin mera, yaylak ve kışlak alanlarını kullanmalarına izin verilmeyecektir.
 
Kiralama talep edilen yerlerin, İl Mera Komisyonuna bağlı olarak çalışan Mera Teknik Ekibince yapılan çalışmalar sonucunda ilgili meraların bitki örtüsü, bitki gelişim durumu, vejetasyon durumu, aşırı otlatma sonucu mera bitkilerinde oluşan seyrekleşme, mera bitkilerinin ıslahı, bulaşıcı hayvan hastalıklarıyla mücadele, kiralanmak istenilen mera ve yaylağın ihtiyaç fazlası olup olmadığının tespiti, kiralanmak istenilen alanın otlatma kapasitesinin tespiti, tahmini bedel hesaplanması v.b. işler ile Kiralama İhale Onayı’nın alınmasından sonra İl Mera Komisyonunca gerekli değerlendirmeler yapılarak; kiralanmak istenen mera arazisinin kiralamaya uygunluğunun tespiti halinde “kira sözleşmesi” yapılacaktır. Mera Teknik Ekibi tarafından yapılacak incelemeler neticesinde İl Mera Komisyonumuzca uygun bulunmayan mera/yaylak/kışlak alanlarında kiralama yapılmayacaktır. İl Mera Komisyonu haricinde yapılan kiralama işlemleri yasal değildir.
 
 
6-İl Mera Komisyonu tarafından; mera, yaylak ve kışlaklara çıkmasına izin verilen göçerlerin çobanları ile bölgede çobanlık yapan diğer şahıslar bir dilekçe ile Mülki Makamlara başvuracaklardır. Mülki Makamlar tarafından başvurular ilgili kolluk kuvvetlerine gönderilerek dilekçe sahiplerinin güvenlik kontrolleri yapılacaktır. Çoban ihtiyacı mümkün olduğunca mera ve kışlakların bulunduğu yerleşim biriminden karşılanacaktır.
 
Çevre sınır illerdeki göçerlerin ilimiz sınırından izinsiz geçerek il sınırları içerisinde izinsiz hayvanlarını otlatabileceği göz önünde bulundurularak il sınırları kontrol altında tutulacak ve bu tür geçişlere kesinlikle müsaade edilmeyecektir. Yol kontrol noktalarında mutlaka hayvan sevkiyatı yapan kişiden sağlık raporu (Hayvan sevk belgesi) istenecektir.
 
7-Mera, yaylak ve kışlaklara çıkan vatandaşların güvenliklerinin sağlanması amacı ile sorumluluk sahasına göre ilgili Jandarma Komutanlığı tarafından geçici köy korucuları da kullanılmak suretiyle gerekli tedbirler alınacaktır. Yapılan kontrollerde Kira Sözleşmesi ve Genel Emirde belirtilen hususlara aykırı hareket edilmesi halinde ilgili kanunlar kapsamında yasal işlem yapılmak üzere tutanak tutularak ilgili kurumlarla koordine edilecektir.
 
 
8-Kiralama yapacak şahıslar hakkında “1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanunu” na göre yapılacak bildirimlerden İçişleri Bakanlığı İller İdaresi Genel Müdürlüğü’nün 06.04.2001 gün ve 2142 sayılı Genelgesine istinaden kiralayan şahıs sorumlu tutulacaktır.
 
9-Sürü sahipleri kiraladıkları mera, yaylak ve kışlaklara İl Mera Komisyonunca verilen kira sözleşmesinde belirtilen cins ve miktardan farklı nitelik ve sayıda hayvan getiremeyeceklerdir.
 
Mera/yaylak ve otlaklarda faaliyette bulunan şahısların ve çobanların  İl Mera Komisyonunda göçer kartı almaları zorunludur.. Ayrıca izin verilen göçer ve çobanların kimlikleri ilgili bilgi ve kayıtları sürekli tutulacaktır. (Kadınlar ve 10 yaşından büyükler dahil). Sürü sahiplerine, çobanlara ve şoförlere “yaylacı” veya “ Çoban İzin Belgesi” verilecektir. (Komisyon tarafından yapılan ihaleye girmiş ve ihale almış olsa dahi ihale sonrası işlemler tamamlanmadan ve kimlik belgesi alınmadan hiçbir gerekçe ile mera/yaylak ve kışlıklara çıkılmasına izin verilmeyecektir.)
 
 
10-Sürü sahipleri kiraladıkları alanlara ikinci maddede belirtilen tarihler arasında olmak kaydıyla hayvanlarını kati surette motorlu araçlarla ve gündüz saatlerinde intikal ettireceklerdir. Mera ve Kışlaklardan dönüşte hayvanlar yine motorlu taşıtlarla taşınacaklardır. Ancak motorlu taşıtların kullanılmadığı mahallerde intikal için mahalli Jandarma Biriminin bilgi ve müsaadesi doğrultusunda Jandarma Birimleri tarafından belirtilen güzergâhta intikal yapılacaktır.
 
Göçer ve sürü sahipleri kiraladıkları mera/yaylak ve otlağa il mera komisyonunca kiralama belgesinde belirtilen cins ve miktardan farklı nitelik ve sayıda hayvan getirmeyecekler, kiraladıkları yeri ücret karşılığında başkalarına kiraya veremeyeceklerdir.
 
Mera ve yaylaklara kiralama izni almadan hayvan getiren sürü sahipleri ile  İl Mera Komisyonunca otlatma kapasitesinden  fazla sayıda hayvan getirenlerden günlük her hayvan için 25 TL/BBHB  para cezası alınacaktır.
 
Mera ve yaylaklara kiralama izni almadan hayvan getiren sürü sahipleri ile  mera ve yaylaklara kiralama izninden fazla getirilen hayvanlar için otlatma kapasitesi yeterliyse ceza kesildikten sonra bu kişilere ihale yapılacaktır. Otlatma kapasitesini aşan hayvanlar ise derhal meralardan indirilecektir ve devamı halinde izin belgeleri veya sözleşmeleri iptal edilecektir.
 
 
 
11-2016 yılı kiralama sözleşmesine aykırı herhangi bir durum tespitinde sözleşme İl Mera Komisyonunca tek taraflı olarak feshedilebilecek, kiralanan alanlara zarar verilmiş ise bu zarar kiralayanlardan tahsil edilecek ve kati teminatlar Mera Özel Fonu Hesabına aktarılacaktır. Ayrıca İl Mera Komisyonun talebi üzerine kiralanan alanın bulunduğu yerde bulunan sürü ve sahiplerinin tahliyeleri 15 gün içerisinde Mülki İdari Amirince en geç 15 gün içerisinde sağlanacaktır.
 
 
Özel mülkiyete konu olan taşınmazların kiraya verilmesi durumunda; kiraya verilen özel mülkiyete tabi araziye sınır olan devletin hüküm ve tasarrufunda bulunan mera/yaylak ve otlak alanları ile kiraya verilmeyen diğer özel mülkiyet alanlarının korunmasına azami özen gösterilecektir. Aksi halde 11. maddedeki parasal hükümler Komisyonumuzca uygulanacaktır. (Günlük her hayvan için 25 TL/BBHB para cezası alınacaktır.)
 
 
12-Meralardan faydalanacak şahıslar, kiraladıkları mera, yaylak ve kışlakları sürmek inşaat yapmak vb. yollarla tahrip etmeyeceklerdir. Aykırı davrananlar hakkında yasal işlem yapılacaktır. Aykırı davrananlar hakkında 3091 Sayılı Taşınmaz Mal Zilyetliğine Yapılan Tecavüzlerin Önlenmesi Hakkında Kanun gereğince yasal işlem yapılacaktır.
 
Mera kiralaması yapılmadan il dışından göçer girişinin önlenmesi amacıyla Bakanlığımız TÜRK-VET ve koyun keçi kayıt sisteminde köylere ait tüm mera işletmeleri sevklerde pasif duruma getirilecektir. Mera komisyonunca kiralama yapılan köylerin mera işletmesi sistemde aktif hale getirilecektir
 
 
13-Meraları kiralayanların hayvanlarını kiraladıkları yerlere nakletmeleri sırasında ekili-dikili ağaçlar, ağaçlıklar, ziraatta kullanılan alanlar, su arkları set ve bentler, hendek, duvar, tarla ve bahçe yoları gibi korunacak çiftçi mallarına yapacakları tecavüz ve verecekleri zararlar 4081 sayılı Çiftçi Mallarının Korunması Hakkındaki Kanun uyarınca tahsil edilecektir.
 
 
14-İçişleri Bakanlığının 06.04.2001 tarih ve B050İLİ0060001.420.210.-552/2142 sayılı Genelgesi doğrultusunda, meralarda hijyenik tedbirler alınmadan, süt ürünleri üretimine ve imalat yeri gösterilmeyen peynirlerin kullanımı ve arzına müsaade edilmeyecektir.
 
15-Otlatma mevsimi boyunca kolluk kuvvetlerince devriyeler tesis edilerek, vatandaşların can ve mal güvenliği sağlanacak, terör örgütlerinin bu bölgelerde faaliyet göstermesine müsaade edilmeyecektir.
 
16-Meraların ıslahı ve salgın hastalıkların önlenmesi için 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı Gıda ve Yem Kanunu ile Hayvan Sağlığı ve Zabıta Yönetmeliği uyarınca Hayvan Sağlığı Komisyonunca alınan kararlara kesinlikle uyulacaktır.
 
Yukarıda açıklanan Emirlere uymayanlar hakkında; fiilleri ile ilgili olarak Kanunlarda başka özel bir hüküm bulunmadığı takdirde 5326 sayılı Kabahatler Kanununun 32 nci maddesi ile 1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanununu Hükümleri uyarınca kanuni işlem yapılacaktır.
 
İçişleri Bakanlığı’nın 06.04.2001 gün ve 2142 sayılı Genelgesi doğrultusunda, mera/yaylak ve kışlaklarda hijyenik tedbir alınmadan süt ürünleri üretimine ve imalat yeri gösterilmeyen peynirlerin kullanımı ve piyasaya arzına müsaade edilmeyecektir. 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı Gıda ve Yem Kanununa göre süt ve süt ürünlerinin asgari hijyen ve teknik şartları yerine getirerek İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü, İl Sağlık Müdürlüğü ve ilgili güvenlik güçleri katılımıyla çalışmalar yapılması suretiyle;
 
a-Yaylaların merkezi yerlerinde peynir imalathaneleri kurulması,
 
b-Seyyar imalathaneler yapılması,
 
c-Süt toplama ağı kurulması,
 
d-Soğutucu istasyonlarının oluşturulması gibi tedbirlerden uygun olanların alınması sağlanacaktır. İmalat yeri gösterilmeyen peynirlerin kullanımı ve piyasaya arzına müsaade edilmeyecektir.
 
Yukarıda açıklanan emirlere uymayanlar hakkında; fiilleri ile ilgili olarak kanunlarda başka özel bir hüküm bulunmadığı takdirde 5442 sayılı İl İdaresi Kanununun 11/c ve 66. maddeleri ile Kabahatler Kanununun 32. maddesi ayrıca Türk Ceza Kanununun ilgili maddelerince kanuni işlem yapılacaktır.
 
 
Bu “Valilik Genel Emri” nin görev ve sorumluluk alanları itibariyle Kaymakamlıklar, Belediyeler ve Mahalle Muhtarlıkları ile Jandarma Teşkilatı tarafından Mahallen ilan ettirilerek vatandaşlarımıza duyurulacaktır.
 
 
“Valilik Genel Emri” nin uygulanmasının temin ve takibi; Kaymakamlıklar, İl Jandarma Komutanlığı, Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü, Belediye Başkanlıkları, Mahalle Muhtarlıkları ve ilgili diğer Resmi Daireler tarafından ifa edilecektir.